Βενετία μέρος 2ο, η Αρχιτεκτονική Biennale: Περί Αρχιτεκτονικής

Η δεύτερη μέρα στη Βενετία μας βρήκε να βαδίζουμε προς την Αρχιτεκτονική Biennale. Για όσους δεν γνωρίζουν κάθε δύο χρόνια πραγματοποιείται στην Βενετία μια έκθεση Αρχιτεκτονικής. Η ιδιαιτερότητά της είναι στο ότι ενώ υπάρχει κύριως εκθεσιακός χώρος, η έκθεση απλώνεται σε όλη την πόλη. Οι συμμετοχές είναι ανά χώρα με ένα κοινό θέμα.
Στην φετινή έκθεση το θέμα διάλεξε ο Rem Koolhaas, Δανός Αρχιτέκτονας και διάσημος καθηγητής Αρχιτεκτονικής. Το θέμα ήταν fundamentals, τα απαραίτητα, τα θεμελιώδη δηλαδή. Να πω καταρχάς ότι συνηθισμένοι στις εκθέσεις του Λονδίνου όπου ο κόσμος που έρχεται είναι αμέτρητος, οι ουρές ατελείωτες και οι εκθεσιακοί χώροι σχεδόν πάντα σε κλειστό χώρο, ήταν μεγάλη έκπληξη να δούμε την περιοχή Gardini, από τους λίγους πράσινους χώρους της Βενετίας, να στεγάζει την έκθεση. Η έκθεση ήταν από μόνη της μία ξεκούραστη διαδρομή ανάμεσα στα πεύκα. Ήταν μεγάλη ανακούφιση γιατί είχαμε προετοιμαστεί για ταλαιπωρία.

Τα Θεμελιώδη.
Στο κεντρικό κτίριο της έκθεσης έχει αφιερωθεί χώρος και σκέψεις για κάποια από τα στοιχεία της Αρχιτεκτονικής όπως ο τοίχος, το πάτωμα, το ταβάνι, οι σκάλες, η τουαλέτα, η κολώνα και άλλα πολλά. Ο Kaulhaas, όπως πάντα, ενώ είχε δώσει σημασία στο κατασκευαστικό κομμάτι δείχνοντάς μας παρελθοντικά παραδείγματα, έδινε στον περιηγητή και μια εικόνα ως προς το γιατί αλλά και την κοινωνική και πολιτισμική αξία του κάθε στοιχείου. Θα αναρτήσω κάποια από τα στοιχεία και ένα έλάχιστο από αυτά που είδαμε και ίσως να τα βρείτε ενδιαφέροντα. Οι μεταφράσεις δικές μου ερασιτεχνικές, οπότε μην μείνετε σε αυτές, και ας μην ξεχνάμε ότι λείπω από την Ελλάδα τόσα χρόνια που πολλές ορολογίες μου διαφέυγουν. Κάνω όμως τον κόπο και τα μεταφράζω για όσους δεν είναι του αντικειμένου, γιατί πραγματικά πιστεύω ότι η Αρχιτεκτονική ανήκει σε όλους μας. Αν τα αγγλικά σας είναι καλά διαβάστε το αγγλικό κείμενο.

ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Window Biennale

“…θέσεις στο παράθυρο, bay windows, πρεβάζια παραθύρων, παντζούρια, περσίδες, κουρτίνες, οθόνες, φίλτρα όλα δηλώνουν τις πολλαπλές χρήσεις και την θέση του παραθύρου, και από την εσωτερική και εξωτερική Αρχιτεκτονική. Από τον 20ο αιώνα η συνεχώς αυξανόμενη διάσταση των γιάλινων πάνελ, καθώς και η κορύφωση με την ανακάλυψη του γιάλινου τοίχου, φέρανε μία γενίκευση στο παράθυρο: τώρα πια είναι παντού και πουθενά. Το γιαλί, κάποτε η ειδανική σύντροφος του παραθύρου τώρα πια έχει καταλάβει τον χώρο… ο πρωην εξοπλισμός του παραθύρου – τα σκίαστρα, οι μπάρες για ασφάλεια, οι λαβές που ανοίγουν το παράθυρο – είτε έχουν πια εσωτερικευτεί στο γιαλί, κάνοντάς τα αόρατα, ή έχουν καταργηθεί… το γιαλί πια ελέγχει τον ήλιο, την ακτινοβολία, παρέχει μόνωση, παράγει ενέργεια, και διαβιβάζει την ψηφιακή τεχνολογία… Συνεχώς και λιγότερα παράθυρα μπορούν ανοίγουν, προσφέροντας απέραντη θέα του κόσμου χωρίς εμπόδια αλλά και χωρίς καμία σωματική επαφή με αυτόν….”
Windows Biennale
Ο ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ

” Διάδρομος σημαίνει ο άνθρωπος που τρέχει μεταφέροντας ένα μήνυμα και αργότερα ο χώρος που “έτρεχε” πάνω ή δίπλα από τα τοίχη μίας πόλης και εμφανίζεται τον 14ο αιώνα στην Ευρώπη. Μέχρι τον 18ο αιώνα, ο διάδρομος βρίσκει την αποθέωσή του σαν μέσω οργάνωσης διαφόρων κελιών στην σύγγρονη Αρχιτεκτονική (φυλακές, άσυλα, εργατικές εστίες). Τον 20ο αιώνα, ο διάδρομος σιγκρούεται με το πολυχρησιμοποιημένο open plan (κάτοψη χωρίς ή με ελάχιστους τοίχους, ενιαίοι χώροι όπως σαλόνι με κουζίνα) και αναγκάζεται να οπισθοχωρήσει στα Αρχιτεκτονικά παρασκήνια. Ο διάδρομος πια καθορίζεται από κώδικες και κανόνες ασφαλέίας, και χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις πανικού κατά τη διάρκεια εκκένωσης κτιρίων, ο σύγχρονος διάδρομος είναι η επιβεβαίωση των χειρότερών μας φόβων, ένας μοναχικός, άδειος, μία ατέρμωνη διάβαση… Έχοντας εξοστρακιστεί από την Αρχιτεκτονική σκηνή, οι διάδρομοι είναι ακόμα παντού στα κτίρια, απλώς είναι στο παρασκήνιο… ενώ παράλληλα χρησιμοποιούνται μεταφορικά παντού… Είναι τα μονοπάτια των τραίνων, των αεροπλάνων και των αυτοκινήτων, είναι οικονομικοί διάδρομοι και κληρονομικοί διάδρομοι… Η ειρωνία είναι ότι παρόλο που ο διάδρομος έχει ταυτιστεί με την έξοδο, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ξεφύγουμε από τη χρήση του. “

Corridor Biennale Fundamentals Biennale

Το ξέρω πως θα σας αρέσει το επόμενο θέμα:

H ΤΟΥΑΛΕΤΑ

“Συνήθως στην Αρχιτεκτονική δεν πραγματευόμαστε την τουαλέτα σαν το πιο σημαντικό μέρος, αλλά μπορεί όντως να είναι το απώτερο… Κάποτε ήταν μία κοινή, σεβαστή δραστηριότητα, η τουαλέτα σιγά σιγά έγινε προσωπική υπόθεση, μέσα σε κτίριο, συνδεδεμένη με υδραυλικά, τοποθετημένη δίπλα στο μπάνιο και τα ντουζ πράγμα τελείως αντιφατικό, και τελικά μεταμορφωμένο σε ένα τεχνολογικό κομμάτι… κατοχυρώθηκε σε ένα ιδιωτικό δωμάτιο το οποίο επαναλαμβάνεται και πολλαπλασιάζεται στα πιο πλούσια σπιτικά παντού. Η τουαλέτα είναι η πιο βασική διαδραστική ζώνη – στο πιο προσωπικό επίπεδο – ανάμεσα στον άνθρωπο και την Αρχιτεκτονική. Μπορεί κανείς να φανταστεί κτίρια χωρίς κανένα άλλο στοιχείο αλλά όχι χωρίς την τουαλέτα. Η ζωή, ιδιαίτερα στην πόλη, είναι δύσκολο να διατηρηθεί χωρίς την τουαλέτα, ο άνετος και πλούσιος τρόπος ζωής μας τον επιτάσει. Αλλά αυτή τη στιγμή που η παγκοσμιοποίηση της Ευρωπαϊκής και Αμερικάνικης τουαλέτας και η χρήση του νερού για την εκκένωσή, το μοντέλο εξαρτάται από νερό, εξελιγμένα υδραυλικά, μεγάλα συστήματα αποχαιτευσης, και τελικά αποδεικνύεται μη βιώσιμο και αντιοικονομικό μοντέλο… Η τουαλέτα είναι το σημείο όπου συναντιώνται η πολιτισμική υπόταξη και πολιτική αντίσταση, η τεχνολογική επιτήρηση, και μία συνεχής κρίση που τελικά σαν θέμα είναι δυσεπίλυτο.”

Θέλω να μου πείτε… τα είχατε ποτέ σκεφτεί όλα αυτά για την τουαλέτα;!

Toilet Manifistation

Τα παρακάτω είναι ανθρωπομετρικά σχεδιαγράματα, μελέτη δηλαδή για τις διαστάσεις που χρειάζονται ώστε να σχεδιαστεί μία τουαλέτα. Βλέπετε και το πώς είναι διαφορετική η ανάγκη για τον άνδρα και την γυναίκα. Εμείς σαν Αρχιτέκτονες τα έχουμε ξαναδεί μεν, όχι σε αφίσα στον τοίχο δε! Μας έπιασε το νευρικό με τον Φιλ…

diagram female on toiletDiagram Male on toilet biennale

Η έκθεση συνέχιζε με ανθρωπομετρίσεις και διαφορετικές στάσεις, ύψη, καθίσματα…
Male on toilet biennale

καθώς και παραδείγματα προ Χριστού δίπλα σε σύγχρονα…
Toilets Biennale 2

Εννοείται πως υπάρχει και συνέχεια… 😉

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s