Ας μιλήσουμε για τη διγλωσσία/τριγλωσσία

Για όλους εσάς που διαβάζετε το μπλογκάκι μου μέσω μέηλ. Ναι για εσάς που χάνετε αυτά τα υπέροχα σχόλια που γράφονται ανά καιρούς στα μπλογκ, αποφάσισα να απαντήσω στο παρακάτω σχόλιο με άρθρο, γιατί του αξίζει! Είναι τόσο μεγάλο το θέμα της διγλωσσίας και της τριγλωσσίας που θα μπορούσα να το συζητώ ώρες ατελείωτες! Και είναι σαν να το σπουδάζω κι όλα με τα βιώματα του γιού μου. Μου προκαλεί τεράστιο ενδιαφέρον και γι αυτό όταν βρίσκω ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν το ίδιο ενθουσιάζομαι! Στην προκειμένη περίπτωση είναι το σχόλιο από μία κοπέλα που ποτέ έχει ξαναγράψει στο μπλογκ μου, δεν τη γνωρίζω.

Είπε λοιπόν η Αγγελική:

Επιτέλους, Αγγελική! Επιτέλους! Έχεις, δίκιο! Υπάρχουν ιστοσελίδες βέβαια για τη διγλωσσία σε άλλες γλώσσες, όχι και ιδιαίτερα πολλές και εννοείται καμία μέσα από το Ελληνικό πρίσμα. Έχω ρίξει πολύ διάβασμα στο θέμα, όχι ότι αυτό με κάνει και ειδική, βέβαια. Όλο λέω να τα αναρτήσω, αλλά είτε δε προλαβαίνω, είτε καμιά φορά αισθάνομαι ότι εγώ το παραψειρίζω. Είναι βέβαια και το ότι θα ήθελα κάποια κείμενα να μπούν μεταφρασμένα στα Ελληνικά και τελικά δεν βρίσκω το χρόνο να το προχωρήσω. Τα παρακάτω είναι δικά μου συμπεράσματα-αποφθέγματα. Εννοείται ότι είμαι ανοιχτή σε άλλες οπτικές και πληροφορίες.

Οσον αφορά την Ελληνική σαν “δεύτερη” γλώσσα. Δεν το αποφασίσαμε εμείς. Τα Αγγλικά είναι η πρώτη γλώσσα γιατί είναι εκείνη που χρησιμοποιείται από το ευρύτερο περιβάλλον, το σχολείο, τους φίλοι του μικρού, κτλ. Είχαμε μείνει κάποια στιγμή Ελλάδα για τα δύο πρώτα χρόνια του μικρού. Τότε η βασική γλώσσα, η πρώτη, ήταν τα Ελληνικά και τα Αγγλικά, η γλώσσα του άντρα μου δηλαδή, ήταν η δεύτερη. Βέβαια, δεν είναι πάντα τόσο ξεκάθαρα τα πράγματα. Για παράδειγμα, έχω ακούσει ότι στο Βέλγιο έχουν τα “Ευρωπαϊκά” σχολεία. Εκεί, όλα ή τα περισσότερα μαθήματα γίνονται στην επιλεγόμενη γλώσσα. Έχω συναντήσει Έλληνες που πήγαν σε τέτοιο σχολείο και σε συνδιασμό με τους Έλληνες γονείς, καθηστά αυτό την “πρώτη” γλώσσα τα Ελληνικά παρόλο που ζουν εκτός Ελλάδας.

Τώρα βέβαια, στη τριγλωσσία, ποιά γλώσσα είναι δεύτερη ή τρίτη είναι πιο μπερδεμένο ακόμα. Η μητρική γλώσσα λένε ότι έχει πολύ μεγαλύτερη δύναμη από την πατρική. Είναι ίσως οι πιο πολλές ώρες που είναι η μάνα με το παιδί (όταν ισχύει αυτό). Είναι επίσης και ο πιο συναισθηματικός δεσμός που έχει το παιδί με τη μάνα. Οι πιο τρυφερές στιγμές είναι κατα κανόνα περισσότερες με τη μάνα και τα τρυφερόλογα έχουν απίστευτη δύναμη. Παρόλαυτά όταν η γλώσσα του μπαμπά ακούγεται αρκετά (αν υπάρχει συχνή επαφή με το σόι για παράδειγμα, ή ο μπαμπάς είναι πολλές ώρες σπίτι) μπορεί και να υπερτερίσει.

Νομίζω, ότι η δύναμη της κάθε γλώσσας και κατά πόσο τα παιδιά θα τις μάθουν, έχει να κάνει με τη δυναμική της κάθε οικογένειας τη δεδομένη στιγμή και στο δεδομένο χρόνο! Είναι δηλαδή ρευστή η προτεραιότητα της γλώσσας! Μπορεί η ίδια οικογένεια να αλλάξει, έστω και λίγο (πχ ο μπαμπάς να ξεκινήσει να δουλεύει απο το σπίτι) και ξαφνικά η τρίτη γλώσσα να αναθερμανθεί και να δυναμωθεί. Αυτά όλα πιο πολύ για την ικανότητα της ομιλίας. Από εκεί και πέρα το τεράστιο θέμα είναι το συναισθηματικό, η στάση του παιδιού, και πάνω απόλα ο χαρακτήρας του κάθε παιδιού! Μπορεί στην ίδια οικογένεια, στην ίδια εξίσωση και δυναμική γλωσσών να είναι δυό αδέρφια και να έχουν τεράστια διαφορά και ως προς την ταχύτητα εκμάθησης αλλά και ως προς την θέληση να μιλήσουν οποιαδήποτε άλλη γλώσσα πέρα από την κυρίαρχη (που όπως είπαμε μπορεί να απέχει από αυτή που χρησιμοποιεί η οικογένεια).

Γενικά, το συμπέρασμά μου, είναι ότι όσο πιο πολύ χρόνο καταφέρουμε να αφιερώσουμε στην κάθε γλώσσα εφόρου ζωής όμως, όχι μόνο τα πρώτα χρόνια, τόσο πιο δυνατή γίνεται. Κι εδώ θέλουμε δουλειά κι εμείς που ζούμε μακριά από την αντίστοιχη μητρική μας γλώσσα. Γιατί σίγουρα τα Ελληνικά μου σκουριάζουν! Και πρέπει να τα ξαναθυμάμαι και με διάβασμα και με το να τα μιλάω.

Τέλος από το wikipedia (που εντάξυ δεν είναι και η Βίβλος, αλλά δεν μπορώ να βρώ ένα σιγκεκριμένο άρθρο που είχα διαβάσει, ποιός ξέρει πού!) :

A first language (also native language, mother tongue, arterial language, or L1) is the language(s) a person has learned from birth[1] or within the critical period, or that a person speaks the best and so is often the basis for sociolinguistic identity. In some countries, the terms native language or mother tonguerefer to the language of one’s ethnic group rather than one’s first language.[2] Sometimes, there can be more than one mother tongue, (for example, when the child’s parents speak different languages). Those children are usually called bilingual.

By contrast, a second language is any language that one speaks other than one’s first language.

;

Αυτά για τώρα. Όπως είπαμε, έχει ζουμί το θέμα και ό,τι θέλεις εδώ είμαστε να το συζητάμε!

3 thoughts on “Ας μιλήσουμε για τη διγλωσσία/τριγλωσσία

  1. Καταρχή καλησπέρα,

    Εαν και εγώ προσωπικά σε διαβάζω αρκετό καιρό ίσως είναι το θέμα αυτό το έναυσμα για να πω και εγώ τον δικό μας αγώνα (της συζύγου και εμού). Καταχήν ζούμε στην Ελλάδα και είμαστε και οι δύο Έλληνες, που γνωριστήκαμε στις σπουδές μας στην Αγγλία. Μετά από καιρό στην Αγγλία αποφασίσαμε να επιστρέψουμε στα “πάτρια” εδάφη (Το τι θεωρεί κανείς πάτριο έδαφος είναι καθαρό υποκειμενικό, το οποίο ίσως να γίνει αφορμή για άλλο post).
    Κατά την επιστροφή μας, ήρθε και ο γιός μας, για τον οποίο αποφασίσαμε να τον κάνουμε bilingual from birth, δηλαδή να του μιλάμε Ελληνικά-Αγγλικά ή Αγγλικά-Ελληνικά. Και έτσι έγινε.

    Ο μικρός από 1 μηνών ακούει από εμένα μόνο Αγγλικά και από τη μητέρα του Αγγλικά-Ελληνικά 90-10 %. Επειδή όμως το υπόλοιπο περιβάλλον, γιαγιάδες, παπούδες, μιλάνε Ελληνικά, αποφασίσαμε οτι σαν γονείες θα του μιλάμε περισότερο Αγγλικά και ο υπόλοιπος κόσμος Ελληνικά, μιας και είναι αναπόφευκτο εφόσον ζούμε στην Ελλάδα. Στην προσπάθεια αυτή βρήκαμε υποστηρικτές από φίλους και συγγενείς που μιλάνε καλά την Αγγλική γλώσσα, είτε native speakers είτε fluent users.

    Οπότε η απόφαση μας ήταν Αγγλικά-Ελληνικά και οι υπόλοιπες γλώσσες μετά. Εφόσον από το οικογενειακό/φιλικό περιβάλλον ακούει και μιλάει Αγγλικά και μετά Ελληνικά η απόφαση ήταν αυτή.

    Βέβαια ακόμα δεν ξέρουμε τι θα γίνει με το σχολείο, αλλά τουλάχιστον τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα μας κάνουν να χαμογελάμε για το μικρό bilingual παιδάκι μας.

  2. Εμάς ακόμα είναι μικρός ❤ αλλά του μαθαίνουμε και Ελληνική και Αγγλική αλφάβητο και φαίνεται προς το παρόν να μην έχει πρόβλημα. Ελπίζω να τα καταφέρουμε να τον κάνουμε bilingual!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s